Chỉ còn 2 tuần nữa là thời hạn nộp thuế thu nhập cá nhân đối với bất động sản chính thức có hiệu lực. Thế nhưng, vẫn còn quá nhiều băn khoăn, tranh cãi, thậm chí là bất lợi cho người nộp thuế.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, Bộ Tài chính và cơ quan thuế nên nghiên cứu để khoản nào có thể miễn được thì miễn, nhằm "khoan thư sức dân" hơn là tận thu.

Có bị làm khó và tận thu?

Ngày 8.9, trao đổi với phóng viên Lao Động, luật gia Cao Bá Khoát kiến nghị: Nhà nước cần tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng để thấy rằng khoản thu nhập nào đáng thu thuế thì hãy thu, khoản nào đáng được miễn thuế nhằm "khoan thư sức dân" thì nên miễn. Tránh quan điểm tận thu các loại thuế trong dân.

Phân tích vấn đề này, luật gia Cao Bá Khoát cho rằng thông tư ban hành chỉ sau 45 ngày đã có hiệu lực. Trước một lĩnh vực lớn như vậy thì liệu có là quá gấp? Phải chăng với quy định như vậy thì không ít cá nhân sẽ không kịp trở tay?

Đồng tình với quan điểm đã được Báo Lao Động đăng tải, luật gia này cho rằng không thể và không nên đánh thuế đối với việc chuyển nhượng hợp đồng góp vốn. Khi tài sản chưa hình thành, khi quy định này mâu thuẫn với quy định hiện hành thì cần nghiên cứu, bổ sung sau theo chuẩn mực và quy trình làm luật, chứ không thể tuỳ tiện ban hành. Câu hỏi lớn đặt ra là nếu sau nhiều lần chuyển đổi, dự án bất động sản (BĐS) bị thu hồi trong khi các cá nhân đã hoàn thành nghĩa vụ thuế; vậy phải chăng Nhà nước sẽ buộc phải thừa nhận "giá trị ảo" của những hợp đồng này rồi thực hiện đền bù?

Một vấn đề mà số đông ý kiến cho rằng người nộp thuế bị làm khó là quy định hạn "nộp hồ sơ hợp lệ" đối với thừa kế, quà tặng là BĐS trước ngày 1.1.2009. Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế: Cá nhân có thu nhập từ thừa kế, quà tặng là BĐS nộp hồ sơ hợp lệ từ ngày 1.1 - 30.6.2009 được miễn nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Điều đó đồng nghĩa với việc ai nộp hồ sơ sau thời gian này sẽ phải chịu thuế TNCN.

Theo luật gia Hữu Dung thì quy định này cứng nhắc, tận thu và làm khó người nộp thuế. Bởi rõ ràng việc thừa kế và quà tặng đã diễn ra, nhưng vì những khó khăn, thậm chí là tranh chấp, khúc mắc... nên chưa hoàn tất hồ sơ. Ông Dung đề nghị cơ quan thuế nên tạo điều kiện để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế theo hướng có lợi nhất, hơn là "bị ép" vào những tình huống thua thiệt.

Trường hợp nào được miễn thuế?

Theo quy định của Luật Thuế TNCN thì những trường hợp sau sẽ được miễn thuế TNCN khi chuyển nhượng BĐS: Đó là thu nhập từ chuyển nhượng BĐS giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.

Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất. Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất. Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là BĐS giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.

Ngoài diện trên, thông tư 161 còn quy định thêm những trường hợp được miễn và tạm chưa thu thuế TNCN đối với BĐS gồm: Cá nhân, hộ gia đình có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà khi góp vốn bằng BĐS để lập DN hoặc tăng vốn sản xuất của DN. Thu nhập từ bồi thường do Nhà nước thu hồi đất (bao gồm cả các khoản hỗ trợ khác).

Đối với cá nhân có thu nhập từ thừa kế, quà tặng là BĐS đã nộp hồ sơ hợp lệ trước 1.1.2009, nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ thuế thì được chọn nộp theo Luật Thuế chuyển quyền sử dụng đất hoặc Luật Thuế TNCN theo hướng có lợi cho người nộp thuế. Nếu đã nộp thuế trước khi thông tư 161 có hiệu lực với số tiền cao hơn so với số thuế phải nộp thì được thoái thuế. Trường hợp chuyển nhượng nhà chung cư thì không phải nộp thuế.

Theo Báo Lao Động