Chi phí lãi vay của doanh nghiệp nhờ được hưởng hỗ trợ lãi suất đã giảm 50% so với năm 2008.

“Tính đến nay vẫn chưa phát hiện có ngân hàng thương mại nào cho vay hỗ trợ lãi suất 4% sai chính sách, sai đối tượng dẫn đến phải đưa ra xử lý hình sự. Chỉ có một số rất ít cho vay hỗ trợ lãi suất trùng lắp về đối tượng và việc này hiện các ngân hàng đang thu hồi tiền về”.

Đây là thông tin mà Thống đốc Ngân hàng nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Giàu trả lời Báo Pháp Luật TP.HCM bên lề cuộc họp sơ kết tình hình thực hiện cơ chế hỗ trợ lãi suất tổ chức ngày 24-10 tại TP.HCM.

Vốn hỗ trợ lãi suất đã đến tay doanh nghiệp

Báo cáo của NHNN cho biết tính đến ngày 30-9, số tiền cho vay hỗ trợ lãi suất là hơn 400.000 tỷ đồng, chiếm 30% tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế.

Ông Quốc Anh, Chánh thanh tra NHNN, cho biết vốn hỗ trợ lãi suất đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hộ sản xuất giảm chi phí vốn vay, giá thành sản phẩm, duy trì và mở rộng sản xuất kinh doanh, tiêu thụ hàng hóa tồn kho, phát huy hiệu quả các dự án đầu tư và tạo việc làm cho người lao động. Do có nguồn tiền từ hỗ trợ lãi suất nên chi phí trả lãi vay ngân hàng năm 2009 của phần lớn các doanh nghiệp chỉ bằng 50% của năm 2008 vì chỉ trả lãi suất 4%-6%.

Có một nét mới là việc hỗ trợ lãi suất không chỉ có các tổ chức tín dụng trong nước mà còn có các ngân hàng có vốn đầu tư nước ngoài, ngân hàng liên doanh cũng tham gia.

Bên cạnh việc hỗ trợ lãi suất thì việc NHNN hạ dần lãi suất cơ bản từ mức cao nhất 14% của năm 2008 xuống 7% (áp dụng từ tháng 2-2009 đến nay) đã làm lãi suất thị trường giảm đáng kể. Từ việc điều hành chính sách linh hoạt này mà các ngân hàng đã huy động được vốn trong dân để cho vay hỗ trợ lãi suất lại.

Tuy nhiên, đại diện NHNN cho biết việc triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ lãi suất song song với việc thực hiện chính sách tài khóa mở rộng và chính sách tiền tệ nới lỏng đã làm tổng phương tiện thanh toán và tín dụng tăng ở mức cao, vượt quá khả năng huy động vốn từ nền kinh tế (9 tháng đầu năm vốn huy động tăng 22%, thấp hơn tăng trưởng tín dụng). NHNN đánh giá việc này đang gây sức ép tăng lãi suất thị trường, khó khăn cho kiểm soát nhập siêu, kiểm soát lạm phát năm 2010 vì tác động của độ trễ tiền tệ.

Vẫn có biến tướng vay hỗ trợ lãi suất

NHNN chỉ rõ đã có hiện tượng doanh nghiệp nhập khẩu do lo ngại rủi ro tỷ giá nên chuyển sang vay VND để mua ngoại tệ và việc này gây sức ép tăng tỷ giá và căng thẳng trên thị trường ngoại hối. Bên cạnh đó, hình thức biến tướng khác như doanh nghiệp có vốn tự có gửi vào ngân hàng để hưởng lãi cao (7%-10%/năm) nhưng vẫn vay vốn hỗ trợ lãi suất 4%/năm. Hoặc có doanh nghiệp vay vốn VND rồi chuyển sang tiền gửi để hưởng lãi suất chênh lệch.

Ngoài vấn đề “lệch pha” như trên trong sử dụng đồng vốn vay, còn có doanh nghiệp lập phương án sản xuất, kinh doanh, dự án đầu tư với thời hạn trả nợ kéo dài để được hưởng nhiều hỗ trợ lãi suất...

Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu yêu cầu các ngân hàng thương mại khẩn trương đánh giá các hiện tượng “méo mó” trên thị trường tiền tệ và ngoại hối, đánh giá các tác động không thuận lợi bởi cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với hoạt động huy động vốn, cho vay, kinh doanh ngoại hối, ấn định lãi suất kinh doanh.

Ông Giàu cho biết yêu cầu như trên là để khi các cơ chế hỗ trợ lãi suất chấm dứt vào cuối năm 2009 thì các ngân hàng chủ động ngăn ngừa rủi ro về lãi suất, đảm bảo an toàn trong thanh toán và hiệu quả kinh doanh. “Sắp tới, NHNN sẽ kiểm tra gắt gao và có biện pháp xử lý nghiêm đối với các ngân hàng có mức lãi suất huy động vốn từ 10% trở lên” - ông Giàu nhắc nhở.

Thống đốc NHNN cho biết chính sách điều hành của NHNN từ đây đến cuối năm 2009 và những tháng đầu năm 2010 là vẫn linh hoạt nhưng có sự quản lý. NHNN sẽ không điều chỉnh lãi suất cơ bản, không phá giá VND.

Theo PL Tp.HCM