Trong một khảo sát mà Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tiến hành cho thấy, có tới 70% doanh nghiệp phải bỏ chi phí “bôi trơn” khi thực hiện các thủ tục về thuế.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh cho biết, trung bình mỗi doanh nghiệp phải bỏ ra 29,1% quỹ thời gian của mình để giải quyết các vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính khi thực hiện kê khai, nộp thuế. Ông Ninh khẳng định, chương trình cải cách hệ thống thuế trong giai đoạn này phải được xem là bước đột phá, rút ngắn thời gian.

Bộ Tài chính sẽ phấn đấu cắt giảm tới 40% thủ tục hành chính ở các lĩnh vực thuế và hải quan. Nếu như hiện nay doanh nghiệp phải mất tới 1.400 giờ mỗi năm để thực hiện các thủ tục hành chính về thuế thì trong thời gian tới chỉ phải mất khoảng 600 giờ mỗi năm cho công việc này.

Đến hết tháng 8/2009, hơn 800 thủ tục hành chính của Bộ Tài chính đã được rà soát và tiến hành công khai, minh bạch nhằm đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Đây là lần đầu tiên Bộ Tài chính làm được điều này. Để thực hiện tốt Đề án 30 về cải cách thủ tục hành chính, trong đó ngành thuế và hải quan là hai ngành phải giảm bớt nhiều thủ tục hành chính nhất vì đây là những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Hiện tại Nghị định số 85/NĐ-CP năm 2007 quy định chi tiết thi hành một số điều của luật quản lý thuế đã bộc lộ nhiều điểm hạn chế cần khắc phục.

Ông Phạm Đình Thi, Vụ phó Vụ Chính sách thuế, Bộ Tài chính cho biết, hiện Bộ đang xây dựng dự thảo Nghị định 85. Dự thảo được xây dựng nhằm đảm bảo thống nhất, đồng bộ trong các quy định về thuế hiện nay. Mục tiêu lớn nhất là nhằm đơn giản hoá thủ tục hành chính về thuế dựa trên những sửa đổi, bổ sung những nội dung không còn phù hợp với thực tế, thậm chí cả những quy định trở thành vướng mắc đã được phát hiện qua hơn 2 năm áp dụng Nghị định 85.

TS. Nguyễn Văn Tuyễn, Đại học Luật Hà Nội cho rằng nghị định mới nên có các quy định liên quan đến tố tụng hành chính về thuế. Dự thảo cũng cần đề cập đến vai trò của tổ chức trung gian là đại lý thuế, đây sẽ là nơi đóng vai trò giúp Nhà nước thu thuế và tính hiệu quả sẽ cao hơn.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam khẳng định chúng ta phải nâng cao vai trò của đại lý thuế. Bà Cúc dẫn chứng, tại Nhật Bản, đất nước có khoảng 3 triệu doanh nghiệp nhưng có tới 90% số doanh nghiệp nộp thuế thông qua đại lý. Đây là mô hình thành công mà Việt Nam nên học tập. Mặc dù trong luật quản lý thuế đã quy định về việc nộp thuế qua đại lý nhưng đến tháng 11/2009 Bộ Tài chính mới thực hiện việc cấp chứng chỉ cho đại lý thuế.

Do đó trong dự thảo nghị định cần có hướng dẫn cụ thể việc thực hiện đại lý thuế, việc cấp chứng chỉ đại lý thuế để việc thực hiện thu thuế qua đại lý được áp dụng nhanh chóng. Việc ra đời một tổ chức trung gian về thuế sẽ giảm được nhiều thời gian để giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh thuế hiện nay.

Nhiều ý kiến cho rằng việc đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế là phải quy định lại thời gian doanh nghiệp phải nộp tờ kê khai thuế giá trị gia tăng. Hiện nay các doanh nghiệp trong nước phải thực hiện nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng trong thời hạn 1 tháng/lần, nhiều ý kiến cho rằng nên để doanh nghiệp nộp theo quý (3 tháng/lần) hoặc 6 tháng/lần.

Hiện nay trong quy định về thủ tục kê khai nộp thuế của doanh nghiệp chỉ đưa ra những quy định chung chung. Cái đối tượng nộp thuế cần là cái cụ thể nên dự thảo cần quy định rõ khi làm thủ tục kê khai nộp thuế, hoàn thuế doanh nghiệp cần phải thực hiện những thủ tục gì?

Dự thảo nghị định cũng cần lưu ý đến việc nhập mã số thuế vào mã số giấy phép đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp thành một để dễ quản lý hậu cấp phép hoạt động cử doanh nghiệp. Dự thảo nên bỏ thủ tục kiểm tra trụ sở doanh nghiệp trước khi bán hóa đơn đang được tiến hành hiện nay. Việc quản lý doanh nghiệp, quản lý thuế tốt không chỉ ở việc xiết chặt khâu bán hóa đơn mà còn khâu hậu kiểm.

Hơn nữa trong luật quản lý thuế không quy định thủ tục này mà đây chỉ là quy định “thêm” của các cơ quan thuế địa phương khi không làm tốt được khâu hậu kiểm doanh nghiệp.

Một điểm nữa được các ý kiến chuyên gia lưu ý khi xây dựng dự thảo nghị định, đó là việc “cải cách” con người. Theo đó cần có chế tài quy định về ý thức trách nhiệm của cán bộ thuế. Thực tế hiện nay quy định thủ tục để cơ quan thuế phải giải quyết các thủ tục về thuế cho doanh nghiệp là 8 ngày. Tuy nhiên nếu cơ quan thuế kéo dài thời gian này cũng chẳng bị chế tài pháp lý nào điều chỉnh và gây khó cho doanh nghiệp. Dự thảo nghị định nên quy định rõ quyền của người nộp thuế và nghĩa vụ của cán bộ cơ quan thuế đối với bên nộp thuế.

Theo VnEconomy