Thị trường tiền tệ đã diễn biến tích cực hơn khi giá USD tại thị trường tự do giảm mạnh, tình hình nguồn vốn của một số ngân hàng (NH) nhỏ được cải thiện. Theo nhận định của một số NH, có thể từ đầu năm sẽ trở lại cho vay bình thường.

Những ngày qua do thiếu hụt vốn, không chỉ dừng cho vay, các NH còn chạy đua huy động vốn ngắn hạn, đẩy lãi suất vay giữa các NH lên cao, đồng thời tích cực khuyến mãi, trả thêm thưởng khi huy động vốn của dân. Trước tình hình này, NH Nhà nước đã can thiệp mạnh hơn.

Thêm vốn cho NH

Các NH tất bật với việc giải quyết nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu thanh toán đã tạo cho người dân cơ hội gửi tiền ngắn hạn với lãi suất cao. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia, NH chỉ huy động các kỳ hạn gửi cực ngắn có lãi suất cao đến hết năm 2009, tức là chỉ còn vài ngày nữa khi vấn đề thanh khoản lắng xuống. Đặc biệt là NH Nhà nước những ngày qua đã tích cực can thiệp để hỗ trợ nguồn vốn cho các NH.

Ghi nhận trong ngày 25-12, lãi suất vay vốn giữa các NH có xu hướng giảm trong khi các NH xác nhận lực hỗ trợ từ NH Nhà nước đã dồi dào và mạnh hơn.

Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, tình hình sẽ trở lại bình thường kể từ đầu năm mới 2010. Một lượng tiền do NH Nhà nước bơm ra trong những ngày qua sẽ quay vòng, từ đó tạo thêm vốn cho NH. Nhiều doanh nghiệp bán được hàng trong dịp lễ Noel và Tết dương lịch sẽ trả nợ NH. Đặc biệt vào thời điểm 31-12-2009, nhiều doanh nghiệp vay vốn được hỗ trợ 4% lãi suất sẽ phải trả nợ, bổ sung thêm nguồn vốn cho các NH.

Theo nhận định của nhiều NH, nếu NH Nhà nước mạnh tay giải quyết dứt dạc tình trạng thanh khoản của một số NH nhỏ thì có thể từ đầu năm 2010, nhiều NH sẽ mạnh tay cho vay trở lại.

Đua nhau gọi vốn ngắn hạn

Đỉnh điểm của cuộc đua thu hút vốn ngắn hạn là có NH đã đưa ra kỳ hạn gửi một ngày nhắm vào các doanh nghiệp và cá nhân có lượng tiền lớn nhưng chưa dùng đến. Với số tiền tối thiểu 50 triệu đồng, người gửi tiền được trả lãi hằng ngày, lãi được nhập vào vốn gốc để tiếp tục tính lãi cho kỳ hạn gửi ngày hôm sau.

Ông Đàm Thế Thái, giám đốc khối khách hàng cá nhân NH An Bình, cho biết có nhiều khách hàng muốn gửi vốn trong ngắn hạn. Tuy nhiên lãi suất gửi không kỳ hạn chỉ 3%/năm trong khi gửi kỳ hạn một ngày lãi suất lên đến 4,5-5,5%/năm.

Ngay những NH lớn cũng chạy đua huy động các kỳ hạn ngắn. NH Á Châu (ACB) trả lãi bậc thang (lãi suất cao dần tùy số tiền gửi) cho tiền gửi không kỳ hạn. Theo đó, số dư tiền gửi cuối ngày từ 1-10 triệu đồng lãi suất lên 3,6%/năm, từ 20 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng lãi suất 3,84%/năm. Nếu có số dư lớn từ 1 tỉ đồng trở lên lãi suất lên đến 4,32%/năm. Trong khi hiện mặt bằng lãi suất huy động không kỳ hạn phổ biến ở 3%/năm.

NH huy động vốn kỳ hạn ngắn với nhiều mục đích khác nhau. NH nhỏ chủ yếu để giải quyết thanh khoản. Với các NH lớn thì dùng vốn này để các NH khác vay lại với lãi suất cao hơn. Những ngày qua, lãi suất cho vay giữa các NH có thời điểm vượt 20%/năm.

Tổng giám đốc một NH thương mại cổ phần nhỏ cho biết việc tăng lãi suất và khuyến mãi dồn dập đã đẩy lãi suất huy động lên đến 12%/năm. Trong đó phần vượt trên 10,5%/năm - được gọi là trần lãi suất theo quy định của NH Nhà nước - được trả dưới nhiều hình thức như thưởng, khuyến mãi... Hệ quả là một số khách hàng đã rút tiền ở NH có lãi suất thấp hơn sang gửi ở NH có lãi suất cao hơn.

Trong ngày 24-12 có doanh nghiệp gửi 10 tỉ đồng đòi phải tăng lãi suất lên 12,07%/năm nếu không sẽ gửi ở NH khác. Tuy nhiên, tình trạng này không phổ biến như năm 2008, chỉ diễn ra ở các NH nhỏ và khách hàng cá nhân. Về phía các NH nhỏ, dù đang triển khai rầm rộ nhiều chương trình khuyến mãi nhưng tiền gửi vẫn tăng rất chậm. NH cho biết khuyến mãi nhằm giữ chân khách hàng chứ khó tăng nguồn vốn huy động.

Giá USD tự do, lãi suất vàng cùng giảm

Giá USD tiền mặt bán ra tại thị trường tự do ngày 25-12 có lúc giảm còn 19.360 đồng/USD, đến cuối ngày giá bán phổ biến ở 19.360-19.400 đồng/USD, giảm 200 đồng so với trước. Giá USD tiền mặt đột ngột hạ nhiệt sau ba tuần trụ ở 19.550-19.600 đồng/USD. Nhiều NH đã dừng cho vay VND, do vậy để có vốn sản xuất cuối năm, các doanh nghiệp xuất khẩu buộc phải bán USD.

Trong ngày 25-12 các tiệm vàng không còn neo giá USD như trước vì lo ngại giá giảm thêm do hoạt động cho vay VND chưa thể trở lại như trước, do vậy áp lực bán USD để giải quyết thanh khoản vẫn còn.

Trong khi đó, một tuần trở lại đây một số NH bắt đầu giảm lãi suất huy động vàng. Tại NH Xuất nhập khẩu VN (Eximbank), lãi suất huy động vàng cao nhất chỉ còn 3,2%/năm ở kỳ hạn 3 tháng. Kỳ hạn từ 5 tháng chỉ còn 1,5%/năm. Tại NH Đông Á, lãi suất vàng cao nhất ở kỳ hạn 36 tháng cũng chỉ 3,12%/năm, các kỳ hạn dưới 12 tháng cao nhất chỉ 2,76%/năm.

Theo các NH, lý do phải giảm lãi suất là vì nhu cầu vay vàng miếng để đầu cơ không còn, trong khi doanh nghiệp, cá nhân không còn vay vàng để sản xuất kinh doanh, kể cả để mua bất động sản. Như vậy, thứ tự về sức hấp dẫn của lãi suất đang trở lại bình thường. VND vẫn dẫn đầu, vàng từ vị trí thứ ba đã vượt qua USD nhưng nay lại trở về đứng sau USD.

Dự báo lãi suất gửi vàng sẽ còn giảm thêm nếu tới đây các NH chỉ cho vay vàng đối với những trường hợp có nhu cầu thanh toán bằng vàng như mua nhà, đất. NH hạn chế cho vay nếu người vay không có nhu cầu về vàng để thanh toán, trong đó có những người vay vàng để đầu cơ.

Theo TT